رس مطلب :   بحار الانوار ، ج 78

چکیده :  

.مؤمن ، مؤمن واقعی نيست ، مگر آن که سه خصلت در او باشد : سنتی  از پروردگارش و سنتی از پيامبرش و سنتی از امامش . اما سنت پروردگارش ، پوشاندن راز خود است ، اما سنت پيغمبرش ،     مدارا و نرم رفتاری با مردم است ، اما سنت امامش صبر کردن در زمان تنگدستی و پريشان حالی است.
اصول کافی ، ج 3 ، ص (339)


2.پنهان کننده کار نيک ( پاداشش ) برابر هفتاد حسنه است و آشکار کننده کار بد سرافکنده است ، و پنهان کننده کار بد آمرزيده است
اصول کافی ، ج 4 ، ص (160)


3.از اخلاق پيامبران ، نظافت و پاکيزگی است .
تحف العقول ، ص (466)


4.امين به تو خيانت نکرده ( و نمي کند ) و ليکن ( تو ) خائن را امين تصور نمودی 
تحف العقول ، ص (466)


5.برادر بزرگتر به منزله پدر است

تحف العقول ، ص (466)


6.دوست هرکس عقل او ، و دشمنش جهل اوست
تحف العقول ، ص (467)


7.دوستی با مردم ، نيمی از عقل است .
تحف العقول ، ص (467)


8.به درستی که خداوند ، سر و صدا و تلف کردن مال و پر خواهشی را دوست ندارد
تحف العقول ، ص (467)


9.عقل شخص مسلمان تمام نيست ، مگر اين که ده خصلت را دارا باشد : از او اميد خير باشد ، از بدی او در امان باشند ، خير اندک ديگری را بسيار شمارد ، خير بسيار خود را اندک شمارد ، هرچه حاجت از او خواهند دلتنگ نشود ، در عمر خود از دانش طلبی  خسته نشود ، فقر در راه خدايش از توانگری محبوبتر باشد ، خواری در راه خدايش از عزت با دشمنش محبوبتر باشد ، گمنامی را از پرنامی خواهانتر باشد . سپس فرمود : دهمی چيست و چيست دهمی ! به او گفته شد : چيست ؟ فرمود : احدی  را ننگرد جز اين که بگويد او از من بهتر و پرهيزگارتر است
تحف العقول ، ص (467)


10.از امام رضا ( ع ) سؤال شد : سفله کيست ؟ فرمود : آن که چيزی دارد که از ( ياد ) خدا بازش دارد
تحف العقول ، ص (466)


11.ايمان يک درجه بالاتر از اسلام است ، و تقوا يک درجه بالاتر از ايمان است ، و به فرزند آدم چيزی بالاتر از يقين داده نشده است
تحف العقول ، ص (469)


12.اطعام و ميهمانی کردن برای ازدواج از سنت است
تحف العقول ، ص (469)


13پيوند خويشاوندی را برقرار کنيد گرچه با جرعه آبی باشد ، و بهترين پيوند خويشاوندی ، خودداری از آزار خويشاوندان است
تحف العقول ، ص (469)


14.حضرت رضا ( ع ) هميشه به اصحاب خود مي فرمود : بر شما باد به اسلحه پيامبران ، گفته شد : اسلحه پيامبران چيست ؟ فرمود : دعا
اصول کافی ، ج 4 ، ص (214)


 15.از نشانه های دين فهمی  ، حلم و علم است ، و خاموشی دری از درهای حکمت است . خاموشی و سکوت ، دوستی آور و راهنمای هر کار خيری است
تحف العقول ، ص (469)


16.زمانی بر مردم خواهد آمد که در آن عافيت ده جزء است ، که نه جزء آن در  کناره گيری از مردم ، و يک جزء آن در خاموشی است
تحف العقول ، ص (470)


17.از امام رضا ( ع ) از حقيقت توکل سؤال شد . فرمود : اين که جز خدا از کسی نترسی 
تحف العقول ، ص (469)


18.به راستی که بدترين مردم کسی است که ياري اش را ( از مردم ) باز دارد و تنها بخورد و زير دستش را بزند
تحف العقول ، ص (472)


19.بخيل را آسايشی  نيست ، و حسود را خوشی و لذتی نيست ، و زمامدار را  وفايی نيست ، و دروغگو را مروت و مردانگی نيست
تحف العقول ، ص (473)


20.کسی دست کسی را نمي بوسد ، زيرا بوسيدن دست او مانند نماز خواندن براي اوست
تحف العقول ، ص (473)


21.به خداوند خوشبين باش ، زيرا هرکه به خدا خوشبين باشد ، خدا با گمان خوش او همراه است ، و هرکه به رزق و روزی اندک خشنود باشد ، خداوند به کردار اندک او خشنود باشد ، و هرکه به اندک از روزی حلال خشنود باشد ، بارش سبک و خانواده اش در نعمت باشد و خداوند او را به درد دنيا و دوايش بينا سازد و او را از دنيا به سلامت به دار السلام بهشت رساند
تحف العقول ، ص (472)


22.ايمان چهار رکن است : توکل بر خدا ، رضا به قضای خدا ، تسليم به امر خدا ، واگذاشتن کار به خدا
تحف العقول ، ص (469)


23.از امام رضا درباره بهترين بندگان سؤال شد . فرمود : آنان هرگاه نيکي کنند خوشحال شوند ، و هرگاه بدی کنند آمرزش خواهند ، و هرگاه عطا شوند شکر گزارند ، و هرگاه بلا بينند صبر کنند ، و هرگاه خشم کنند درگذرند .
تحف العقول ، ص (469)


24.کسی که فقير مسلمانی  را ملاقات نمايد و بر خلاف سلام کردنش بر اغنيا بر او سلام کند ، در روز قيامت در حالی خدا را ملاقات نمايد که بر او خشمگين باشد
عيون اخبار الرضا ، ج 2 ، ص (52)


25.از حضرت امام رضا ( ع ) درباره خوشی دنيا سؤال شد . فرمود : وسعت منزل و زيادی دوستان
بحار الانوار ، ج 76، ص (152)


26.زمانی که حاکمان دروغ بگويند ، باران نبارد و چون زمامدار ستم ورزد ، دولت ، خوار گردد ، و اگر زکات اموال داده نشود چهار پاپان از بين روند
(بحار الانوار ، ج 73، ص (373)


27.هر کس اندوه و مشکلی  را از مؤمنی برطرف نمايد ، خداوند در روز قيامت اندوه را از قلبش برطرف سازد
اصول کافی ، ج 3 ، ص (268)


28.بعد از انجام واجبات ، کاری بهتر از ايجاد خوشحالی برای مؤمن ، نزد خداوند بزرگ نيست
بحار الانوار ، ج 78، ص (347)


29.بر شما باد به ميانه روی  در فقر و ثروت ، و نيکی کردن چه کم و چه زياد ، زيرا خداوند متعال در روز قيامت يک نصفه خرما را چنان بزرگ نمايد که مانند کوه احد باشد
بحار الانوار ، ج 78، ص (346)


30.به ديدن يکديگر رويد تا يکديگر را دوست داشته باشيد و دست يکديگر را بفشاريد و به هم خشم نگيريد
بحار الانوار ، ج 78، ص (347)


31.بر شما باد راز پوشی در کارهاتان در امور دين و دنيا . روايت شده که " افشاگری کفر است " و روايت شده " کسی که افشای اسرار مي کند با قاتل شريک است " و روايت شده که " هرچه از دشمن پنهان مي داری ، دوست تو هم بر آن آگاهی نيابد "
بحار الانوار ، ج 78، ص (347)


32.آدمی نمي تواند از گردابهای گرفتاری با پيمان شکنی رهايی يابد ، و از چنگال عقوبت رهايی ندارد کسی که با حيله به ستمگری مي پردازد
بحار الانوار ، ج 78، ص (349)


33.با سلطان و زمامدار با ترس و احتياط همراهی کن ، و با دوست با تواضع ، و با دشمن با احتياط، و با مردم با روی خوش
بحار الانوار ، ج 78، ص (356)


34.هر کس به رزق و روزی  کم از خدا راضی باشد ، خداوند از عمل کم او راضي باشد
بحار الانوار ، ج 78، ص (356)


35.عقل ، عطيه و بخششی است از جانب خدا ، و ادب داشتن ، تحمل يک مشقت است ، و هر کس با زحمت ادب را نگهدارد ، قادر بر آن مي شود ، اما هر که به زحمت بخواهد عقل را به دست آورد جز بر جهل او افزوده نمي شود
بحار الانوار ، ج 78، ص (342)


36.به راستی کسی که در پی افزايش رزق و روزی است تا با آن خانواده خود را اداره کند ، پاداشش از مجاهد در راه خدا بيشتر است
بحار الانوار ، ج 78، ص (339)


37.پنج چيز است که در هر کس نباشد اميد چيزی از دنيا و آخرت به او  نداشته باش : کسی که در نهادش اعتماد نبينی ، و کسی که در سرشتش کرم نيابی ، و کسی که در خلق و خوي اش استواری نبينی ، و کسی که در نفسش نجابت نيابی ، و کسی که از خدايش ترسناک نباشد
تحف العقول ، ص (470)


38.هرگز دو گروه با هم روبه رو نمي شوند ، مگر اين که نصرت و پيروزی با گروهي است که عفو و بخشش بيشتری داشته باشد
تحف العقول ، ص (470)


39.مبادا اعمال نيک و تلاش در عبادت را به اتکای دوستی آل محمد ( ع ) رها کنيد ، و مبادا دوستی  آل محمد ( ع ) و تسليم برای آنان را به اتکای عبادت از دست بدهيد،زيرا هيچ کدام از اين دو به تنهايی پذيرفته نمي شود
بحار الانوار ، ج 78، ص (347)


40.عبادت پر روزه داشتن و نماز خواندن نيست ، و همانا عبادت پر انديشه کردن در امر خداست
تحف العقول ، ص (466)

 

41.کسی که نعمت دارد بايد که بر عيالش در هزينه وسعت بخشد
تحف العقول ، ص (466)


42.هرچه زيادی است نياز به سخن زيادی هم دارد
تحف العقول ، ص (466)


43.کمک تو به ناتوان بهتر از صدقه دادن است
تحف العقول ، ص (470)


44.به آن حضرت گفته شد : چگونه صبح کردی ؟ فرمود : با عمر کاسته ، و کردار ثبت شده ، و مرگ بر گردن ما و دوزخ دنبال ما است ، و ندانيم با ما چه شود
تحف العقول ، ص (470)


45.سخاوتمند از طعام مردم بخورد تا از طعامش بخورند ، و بخيل از طعام مردم نخورد تا از طعامش نخورند
تحف العقول ، ص (470)


46.ما خاندانی باشيم که وعده خود را وام دانيم چنانچه رسول خدا ( ص) کرد
تحف العقول ، ص (470)


47.هيچ بنده به حقيقت کمال ايمان نرسد تا سه خصلتش باشد : بينايی در دين ، و اندازه داری در معيشت ، و صبر بر بلاها
تحف العقول ، ص (471)


48.به ابی هاشم داود بن قاسم جعفری فرمود : ای داود ما را بر شما به خاطر رسول خدا ( ص ) حقی  است ، و شما را هم بر ما حقی است ، هر که حق ما را شناخت رعايت او بايد ، و هر که حق ما را نشناخت حقی ندارد
تحف العقول ، ص (471)


49.با نعمتها خوش همسايه باشيد ، که گريز پايند ، و از مردمی دور نشوند که باز آيند
تحف العقول ، ص (472)


50.ابن سکيت به آن حضرت گفت : امروزه حجت بر مردم چيست ؟ در پاسخ فرمود : همان عقل است که به وسيله آن شناخته مي شود آن که راستگو است از طرف خدا و از او باور مي کند ، و آن که دروغگو است و او را دروغ مي شمارد ، ابن سکيت گفت : به خدا اين است پاسخ
تحف العقول ، ص (473)


51.هرکس آفريدگار را به آفريده هايش تشبيه کند ، مشرک است و هرکس به خداوند چيزی نسبت دهد که خدا خود از آن نهی کرده است کافر است
وسائل الشيعة ، ج 18، ص (557)


52.ايمان انجام واجبات و دوری از محرمات است ، ايمان عقيده به دل و اقرار به زبان و کردار با اعضاء تن است
تحف العقول ، ص (444)


53.ريان از امام رضا عليه السلام پرسيد : نظرتان راجع به قرآن چيست ؟ امام فرمود : قرآن سخن خداست ، فقط از قرآن هدايت بجوييد و سراغ چيز ديگر نرويد که گمراه مي شويد
بحار الانوار ، ج 92، ص (117)


54.امام رضا ( ع ) در ضمن تجليل از قرآن و اعجاز آن فرمودند : قرآن ريسمان محکم و بهترين راه به بهشت است ، قرآن انسان را از دوزخ نجات مي دهد ، قرآن به مرور زمان کهنه نمي شود ، سخنی هميشه تازه است زيرا برای زمان خاصی تنظيم نشده است ، قرآن راهنمای  همه انسانها و حجت بر آنهاست ، هيچ اشکال و ايرادی به قرآن راه پيدا نمي کند ، قرآن از جانب خداوند حکيم فرود آمده است
بحار الانوار ، ج 92، ص (14)


55.سليمان جعفری  از امام رضا ( ع ) پرسيد : نظرتان درباره کار کردن براي دولت چيست ؟ امام فرمود : ای سليمان هرگونه همکاری با حکومت ( ظالم و غاصب ) به منزله کفر به خداست . نگاه کردن به چنين دولتمردانی گناه کبيره است و آدمی را مستحق دوزخ مي نمايد
بحار الانوار ، ج 75، ص (374)


56.عبدالسلام هروی مي گويد : از امام رضا ( ع ) شنيدم مي فرمود : خدا رحمت کند کسی را که آرمان ما را زنده کند . گفتم : چگونه اين کار را بکند ؟ فرمود: آموزشهای ما را ياد بگيرد و به مردم بياموزد
وسائل الشيعة ، ج 18، ص (102)


57.هرکس از خود حساب بکشد سود مي برد و هرکس از خود غافل شود زيان مي بيند ، و هرکس ( از آينده اش ) بيم داشته باشد به ايمنی دست مي يابد ، و هرکس از حوادث دنيا عبرت بگيرد بينش پيدا مي کند ، و هرکس بينش پيدا کند مسائل را مي فهمد و هرکس مسائل را بفهمد عالم است
بحار الانوار ، ج 78، ص (352)


58.عجب درجاتی دارد : يکی  اين که کردار بد بنده در نظرش خوش جلوه کند و آن را خوب بداند و پندارد کار خوبی کرده . يکی اين که بنده ای به خدا ايمان آورد و منت بر خدا نهد با اين که خدا را به او منت است در اين باره
تحف العقول ، ص (468)


59.گر بهشت و جهنمی  هم در کار نبود باز لازم بود به خاطر لطف و احسان خداوند مردم مظيع او باشند و نافرمانی نکنند
بحار الانوار ، ج 71، ص (174)


60.خداوند سه چيز را به سه چيز ديگر مربوطکرده است و به طور جداگانه نمي پذيرد . نماز را با زکات ذکر کرده است ، هرکس نماز بخواند و زکات ندهد نمازش پذيرفته نيست . نيز شکر خود و شکر از والدين را با هم ذکر کرده است . از اين رو هرکس از والدين خود قدردانی نکند از خدا قدردانی نکرده است . نيز در قرآن سفارش به تقوا و سفارش به ارحام در کنار هم آمده است.بنابراين اگر کسی به خويشاوندانش رسيدگی و احسان ننمايد ، با تقوا محسوب نمي شود
عيون اخبار الرضا ، ج 1 ، ص (258)


61.از حرص و حسادت بپرهيز که اين دو ، امتهای گذشته را نابود کرد ، و بخيل نباش که هيچ مؤمن و آزاده ای به آفت بخل مبتلا نمي شود . بخل مغاير با ايمان است
بحار الانوار ، ج 78، ص (346)


62.احسان و اطعام به مردم ، و دادرسی از ستمديده، و رسيدگی به حاجتمندان از بالاترين صفات پسنديده است
بحار الانوار ، ج 78، ص (357)


63.با مشروب خوار همنشينی و سلام و عليک نکن
بحار الانوار ، ج 66، ص (491)


64.صدقه بده هرچند کم باشد ، زيرا هر کار کوچکی که صادقانه برای خدا انجام شود بزرگ است
وسائل الشيعة ، ج 1 ، ص (87)


65.توبه کار به منزله کسی است که گناهی نکرده است
بحار الانوار ، ج 6 ، ص (21)


66.بهترين مال آن است که صرف حفظ آبرو شود  
بحار الانوار ، ج 78، ص (352)


67.بهترين تعقل خودشناسی است  
بحار الانوار ، ج 78، ص (352)


68.راستی امامت زمام دين و نظام مسلمين و صلاح دنيا و عزت مؤمنان است،امام بنياد اسلام نامی ( افزون شو ) و فرع برازنده آن است ، بوسيله امام نماز و زکات و روزه و حج و جهاد درست مي شوند و خراج و صدقات فراوان مي گردند و حدود و احکام اجراء مي شوند و مرز و نواحی محفوظ مي ماند
تحف العقول ، ص(462(


69.به خدا خوش گمان باشيد ، زيرا خدای عزوجل مي فرمايد : من نزد گمان بنده مؤمن خويشم ، اگر گمان او خوب است ، رفتار من خوب و اگر بد است ، رفتار من هم بد باشد
اصول کافی ، ج 3 ، ص (116)


70.مرد عابد نباشد ، جز آن که خويشتن دار باشد ، و چون مردی که در بني اسرائيل خود را به عبادت وامي داشت ، تا پيش از آن ده سال خاموشی نمي گزيد ،عابد محسوب نمي شد
اصول کافی ، ج 3 ، ص (172)


71.تواضع اين است که به مردم دهی آنچه را مي خواهی به تو دهند
اصول کافی ، ج 3 ، ص (189)


72.عيسی بن مريم صلوات الله عليه به حواريين گفت : ای بنی اسرائيل ! بر  آنچه از دنيا از دست شما رفت افسوس مخوريد ، چنانکه اهل دنيا چون به دنيای خود رسند ، بر دين از دست داده خود افسوس نخورند
اصول کافی ، ج 3 ، ص (205)


73.کسی که جز به روزی زياد قناعت نکند ، جز عمل بسيار بسش نباشد ، و هرکه روزی اندک کفايتش کند ، عمل کند هم کافيش باشد
اصول کافی ، ج 3 ، ص (207)


74.گاهی ، مردی که سه سال از عمرش باقی مانده صله رحم مي کند و خدا عمرش را 30سال قرار مي دهد و خدا هرچه خواهد مي کند
اصول کافی ، ج 3 ، ص (221)


75.معمر بن خلاد گويد : به امام رضا ( ع ) عرض کردم:هرگاه پدر و مادرم مذهب حق را نشناسند دعايشان  کنم ؟ فرمود : برای آنها دعا کن و از جانب آنها صدقه بده ، و اگر زنده باشند و مذهب حق را نشناسند با آنها مدارا کن ، زيرا رسول خدا ( ص ) فرمود : خدا مرا به رحمت فرستاده نه به بي مهری و نافرمانی 
اصول کافی ، ج 3 ، ص (232)


76.هرکس به مؤمنی  گشايشی دهد ، خدا روز قيامت دلش را گشايش دهد . .
اصول کافی ، ج 3 ، ص (286)


77.خدای عزوجل به يکی از پيغمبران وحی فرمود که : هرگاه اطاعت شوم راضي گردم و چون راضی شوم برکت دهم و برکت من بي پايان است ، هرگاه نافرمانی شوم خشم گيرم و چون خشم گيرم لعنت کنم و لعنت من تا هفت پشت برسد
اصول کافی ، ج 3 ، ص (377)


78.هرگاه مردم به گناهان بي سابقه روی آورند به بلاهای بي سابقه گرفتار
اصول کافی ، ج 3 ، ص (377)


79.مردم از کسی که با صراحت و صادقانه با آنها رفتار کند خوششان نمي آيد
بحار الانوار ، ج 78، ص (357)


80.عده ای به دنبال ثروت هستند ولی به آن نمي رسند و عده ای به آن رسيده اند ولی قرار نمي گيرند و بيشتر مي طلبند
بحار الانوار ، ج 78، ص (349)


81.وقتی آشکارا حرف حق مي شنويد خشمگين نشويد 
بحار الانوار ، ج 78، ص (347)


82.حريصانه به دنبال قضای حاجت حاجتمندان باشيد ، هيچ عملی بعد از واجبات بالاتر از شاد کردن مسلمان نيست
بحار الانوار ، ج 78، ص (347)


83.نادان ، دوستانش را به زحمت مي اندازد
بحار الانوار ، ج 78، ص (352)

84.مسلمان اگر شاد يا خشمگين شود از مسير حق منحرف نمي شود ، و اگر بر دشمن مسلط شود بيشتر از حقش مطالبه نمي کند
بحار الانوار ، ج 78، ص (352)


85.فقط دو گروه راه قناعت پيش مي گيرند : عبادت کنندگانی که در پی پاداش آخرتند يا بزرگ منشانی که تحمل درخواست از مردمان پست را ندارند
بحار الانوار ، ج 78، ص (357)


86.مرگ ، آفت آمال و آرزوهاست ، و لطف و احسان به مردم تا ابد براي انسان باقی مي ماند
بحار الانوار ، ج 78، ص (357)


87.عاقل ، احسان به مردم را غنيمت مي شمارد ، و شخص توانا بايد فرصت را غنيمت شمارد و الا موقعيت از دست مي رود
بحار الانوار ، ج 78، ص (357)


88.خسيس بودن آبروی انسان را از بين مي برد
بحار الانوار ، ج 78، ص (358)


89.قلب انسان حالت خستگی و نشاط دارد ، وقتی در حال نشاط است مسائل را خوب مي فهمد و وقتی  خسته است کند ذهن مي شود ، بنابراين وقتی نشاط دارد آنرا به کار بگيريد و وقتی خسته است آن را به حال خود بگذاريد
بحار الانوار ، ج 78، ص (357)


90.هر هدفی را از راه آن تعقيب کنيد . هرکس اهدافش را از راه طبيعي تعقيب کند به لغزش دچار نميشود و بر فرض که بلغزد چاره جويی برايش ممکن است
بحار الانوار ، ج 78، ص (356)


91.بهترين مال آن است که خرج آبرو و حيثيت انسان شود
بحار الانوار ، ج 78، ص (355)


92.خود را با کار مداوم خسته نکنيد و برای خود تفريح و تنوع قرار دهيد ولي از کاری که در آن اسراف باشد يا شما را در اجتماع سبک کند پرهيز کنيد
بحار الانوار ، ج 78، ص (346)


93.تواضع و فروتنی  مراتبی دارد ، مرتبه ای از آن اين است که انسان موقعيت خود را بشناسد و بيش از آنچه شايستگی آن را دارد از کسی متوقع نباشد و با مردم به گونه ای معاشرت و رفتار نمايد که دوست دارد با او آنگونه رفتار شود و اگر کسی به او بدی نمود در مقابل خوبی کند ، خشم خود را فرو خورد و گذشت پيشه کند و اهل احسان و نيکی باشد
بحار الانوار ، ج 78، ص (355)


94.بايد لطف و احسان قابل اعتنا باشد . نبايد چيز کم ارزشی را صدقه دهيم (در زمانی که عموم مردم تمکن نسبی دارند نبايد به خرما دادن بسنده کرد . )
بحار الانوار ، ج 78، ص (354)


95.کسی که محاسن و امتيازات زيادی داشته باشد مردم از او تعريف مي کنند ، و به تعريف خود نياز پيدا نمي کند
بحار الانوار ، ج 78، ص (353)


96.هرکس به راهنمايی  تو اعتنايی نکرد نگران مباش حوادث روزگار او را ادب خواهد کرد
بحار الانوار ، ج 78، ص (353)


97.کسی که در پوشش نصيحت به تو از ديگری بدگويی مي کند ، به عاقبت بدي گرفتار خواهد شد
بحار الانوار ، ج 78، ص (353)


98.هيچ چيزی زيانبارتر از خودپسندی نيست
بحار الانوار ، ج 78، ص (348)


99.برنامه آموزش دين داشته باشيد در غير اين صورت باديه نشين و نادان محسوب مي شويد
بحار الانوار ، ج 78، ص (346)


100.از فقر انديشه مکن که خسيس خواهی شد ، و در فکر عمر دراز مباش که باعث حرص به ماديات است