| چکیده :
.مؤمن ، مؤمن واقعی نيست ، مگر آن که سه خصلت در او باشد : سنتی از پروردگارش و سنتی از پيامبرش و سنتی از امامش . اما سنت پروردگارش ، پوشاندن راز خود است ، اما سنت پيغمبرش ، مدارا و نرم رفتاری با مردم است ، اما سنت امامش صبر کردن در زمان تنگدستی و پريشان حالی است. اصول کافی ، ج 3 ، ص (339)
2.پنهان کننده کار نيک ( پاداشش ) برابر هفتاد حسنه است و آشکار کننده کار بد سرافکنده است ، و پنهان کننده کار بد آمرزيده است اصول کافی ، ج 4 ، ص (160)
3.از اخلاق پيامبران ، نظافت و پاکيزگی است . تحف العقول ، ص (466)
4.امين به تو خيانت نکرده ( و نمي کند ) و ليکن ( تو ) خائن را امين تصور نمودی تحف العقول ، ص (466)
5.برادر بزرگتر به منزله پدر است
تحف العقول ، ص (466)
6.دوست هرکس عقل او ، و دشمنش جهل اوست تحف العقول ، ص (467)
7.دوستی با مردم ، نيمی از عقل است . تحف العقول ، ص (467)
8.به درستی که خداوند ، سر و صدا و تلف کردن مال و پر خواهشی را دوست ندارد تحف العقول ، ص (467)
9.عقل شخص مسلمان تمام نيست ، مگر اين که ده خصلت را دارا باشد : از او اميد خير باشد ، از بدی او در امان باشند ، خير اندک ديگری را بسيار شمارد ، خير بسيار خود را اندک شمارد ، هرچه حاجت از او خواهند دلتنگ نشود ، در عمر خود از دانش طلبی خسته نشود ، فقر در راه خدايش از توانگری محبوبتر باشد ، خواری در راه خدايش از عزت با دشمنش محبوبتر باشد ، گمنامی را از پرنامی خواهانتر باشد . سپس فرمود : دهمی چيست و چيست دهمی ! به او گفته شد : چيست ؟ فرمود : احدی را ننگرد جز اين که بگويد او از من بهتر و پرهيزگارتر است تحف العقول ، ص (467)
10.از امام رضا ( ع ) سؤال شد : سفله کيست ؟ فرمود : آن که چيزی دارد که از ( ياد ) خدا بازش دارد تحف العقول ، ص (466)
11.ايمان يک درجه بالاتر از اسلام است ، و تقوا يک درجه بالاتر از ايمان است ، و به فرزند آدم چيزی بالاتر از يقين داده نشده است تحف العقول ، ص (469)
12.اطعام و ميهمانی کردن برای ازدواج از سنت است تحف العقول ، ص (469)
13پيوند خويشاوندی را برقرار کنيد گرچه با جرعه آبی باشد ، و بهترين پيوند خويشاوندی ، خودداری از آزار خويشاوندان است تحف العقول ، ص (469)
14.حضرت رضا ( ع ) هميشه به اصحاب خود مي فرمود : بر شما باد به اسلحه پيامبران ، گفته شد : اسلحه پيامبران چيست ؟ فرمود : دعا اصول کافی ، ج 4 ، ص (214)
15.از نشانه های دين فهمی ، حلم و علم است ، و خاموشی دری از درهای حکمت است . خاموشی و سکوت ، دوستی آور و راهنمای هر کار خيری است تحف العقول ، ص (469)
16.زمانی بر مردم خواهد آمد که در آن عافيت ده جزء است ، که نه جزء آن در کناره گيری از مردم ، و يک جزء آن در خاموشی است تحف العقول ، ص (470)
17.از امام رضا ( ع ) از حقيقت توکل سؤال شد . فرمود : اين که جز خدا از کسی نترسی تحف العقول ، ص (469)
18.به راستی که بدترين مردم کسی است که ياري اش را ( از مردم ) باز دارد و تنها بخورد و زير دستش را بزند تحف العقول ، ص (472)
19.بخيل را آسايشی نيست ، و حسود را خوشی و لذتی نيست ، و زمامدار را وفايی نيست ، و دروغگو را مروت و مردانگی نيست تحف العقول ، ص (473)
20.کسی دست کسی را نمي بوسد ، زيرا بوسيدن دست او مانند نماز خواندن براي اوست تحف العقول ، ص (473)
21.به خداوند خوشبين باش ، زيرا هرکه به خدا خوشبين باشد ، خدا با گمان خوش او همراه است ، و هرکه به رزق و روزی اندک خشنود باشد ، خداوند به کردار اندک او خشنود باشد ، و هرکه به اندک از روزی حلال خشنود باشد ، بارش سبک و خانواده اش در نعمت باشد و خداوند او را به درد دنيا و دوايش بينا سازد و او را از دنيا به سلامت به دار السلام بهشت رساند تحف العقول ، ص (472)
22.ايمان چهار رکن است : توکل بر خدا ، رضا به قضای خدا ، تسليم به امر خدا ، واگذاشتن کار به خدا تحف العقول ، ص (469)
23.از امام رضا درباره بهترين بندگان سؤال شد . فرمود : آنان هرگاه نيکي کنند خوشحال شوند ، و هرگاه بدی کنند آمرزش خواهند ، و هرگاه عطا شوند شکر گزارند ، و هرگاه بلا بينند صبر کنند ، و هرگاه خشم کنند درگذرند . تحف العقول ، ص (469)
24.کسی که فقير مسلمانی را ملاقات نمايد و بر خلاف سلام کردنش بر اغنيا بر او سلام کند ، در روز قيامت در حالی خدا را ملاقات نمايد که بر او خشمگين باشد عيون اخبار الرضا ، ج 2 ، ص (52)
25.از حضرت امام رضا ( ع ) درباره خوشی دنيا سؤال شد . فرمود : وسعت منزل و زيادی دوستان بحار الانوار ، ج 76، ص (152)
26.زمانی که حاکمان دروغ بگويند ، باران نبارد و چون زمامدار ستم ورزد ، دولت ، خوار گردد ، و اگر زکات اموال داده نشود چهار پاپان از بين روند (بحار الانوار ، ج 73، ص (373)
27.هر کس اندوه و مشکلی را از مؤمنی برطرف نمايد ، خداوند در روز قيامت اندوه را از قلبش برطرف سازد اصول کافی ، ج 3 ، ص (268)
28.بعد از انجام واجبات ، کاری بهتر از ايجاد خوشحالی برای مؤمن ، نزد خداوند بزرگ نيست بحار الانوار ، ج 78، ص (347)
29.بر شما باد به ميانه روی در فقر و ثروت ، و نيکی کردن چه کم و چه زياد ، زيرا خداوند متعال در روز قيامت يک نصفه خرما را چنان بزرگ نمايد که مانند کوه احد باشد بحار الانوار ، ج 78، ص (346)
30.به ديدن يکديگر رويد تا يکديگر را دوست داشته باشيد و دست يکديگر را بفشاريد و به هم خشم نگيريد بحار الانوار ، ج 78، ص (347)
31.بر شما باد راز پوشی در کارهاتان در امور دين و دنيا . روايت شده که " افشاگری کفر است " و روايت شده " کسی که افشای اسرار مي کند با قاتل شريک است " و روايت شده که " هرچه از دشمن پنهان مي داری ، دوست تو هم بر آن آگاهی نيابد " بحار الانوار ، ج 78، ص (347)
32.آدمی نمي تواند از گردابهای گرفتاری با پيمان شکنی رهايی يابد ، و از چنگال عقوبت رهايی ندارد کسی که با حيله به ستمگری مي پردازد بحار الانوار ، ج 78، ص (349)
33.با سلطان و زمامدار با ترس و احتياط همراهی کن ، و با دوست با تواضع ، و با دشمن با احتياط، و با مردم با روی خوش بحار الانوار ، ج 78، ص (356)
34.هر کس به رزق و روزی کم از خدا راضی باشد ، خداوند از عمل کم او راضي باشد بحار الانوار ، ج 78، ص (356)
35.عقل ، عطيه و بخششی است از جانب خدا ، و ادب داشتن ، تحمل يک مشقت است ، و هر کس با زحمت ادب را نگهدارد ، قادر بر آن مي شود ، اما هر که به زحمت بخواهد عقل را به دست آورد جز بر جهل او افزوده نمي شود بحار الانوار ، ج 78، ص (342)
36.به راستی کسی که در پی افزايش رزق و روزی است تا با آن خانواده خود را اداره کند ، پاداشش از مجاهد در راه خدا بيشتر است بحار الانوار ، ج 78، ص (339)
37.پنج چيز است که در هر کس نباشد اميد چيزی از دنيا و آخرت به او نداشته باش : کسی که در نهادش اعتماد نبينی ، و کسی که در سرشتش کرم نيابی ، و کسی که در خلق و خوي اش استواری نبينی ، و کسی که در نفسش نجابت نيابی ، و کسی که از خدايش ترسناک نباشد تحف العقول ، ص (470)
38.هرگز دو گروه با هم روبه رو نمي شوند ، مگر اين که نصرت و پيروزی با گروهي است که عفو و بخشش بيشتری داشته باشد تحف العقول ، ص (470)
39.مبادا اعمال نيک و تلاش در عبادت را به اتکای دوستی آل محمد ( ع ) رها کنيد ، و مبادا دوستی آل محمد ( ع ) و تسليم برای آنان را به اتکای عبادت از دست بدهيد،زيرا هيچ کدام از اين دو به تنهايی پذيرفته نمي شود بحار الانوار ، ج 78، ص (347)
40.عبادت پر روزه داشتن و نماز خواندن نيست ، و همانا عبادت پر انديشه کردن در امر خداست تحف العقول ، ص (466)
41.کسی که نعمت دارد بايد که بر عيالش در هزينه وسعت بخشد تحف العقول ، ص (466)
42.هرچه زيادی است نياز به سخن زيادی هم دارد تحف العقول ، ص (466)
43.کمک تو به ناتوان بهتر از صدقه دادن است تحف العقول ، ص (470)
44.به آن حضرت گفته شد : چگونه صبح کردی ؟ فرمود : با عمر کاسته ، و کردار ثبت شده ، و مرگ بر گردن ما و دوزخ دنبال ما است ، و ندانيم با ما چه شود تحف العقول ، ص (470)
45.سخاوتمند از طعام مردم بخورد تا از طعامش بخورند ، و بخيل از طعام مردم نخورد تا از طعامش نخورند تحف العقول ، ص (470)
46.ما خاندانی باشيم که وعده خود را وام دانيم چنانچه رسول خدا ( ص) کرد تحف العقول ، ص (470)
47.هيچ بنده به حقيقت کمال ايمان نرسد تا سه خصلتش باشد : بينايی در دين ، و اندازه داری در معيشت ، و صبر بر بلاها تحف العقول ، ص (471)
48.به ابی هاشم داود بن قاسم جعفری فرمود : ای داود ما را بر شما به خاطر رسول خدا ( ص ) حقی است ، و شما را هم بر ما حقی است ، هر که حق ما را شناخت رعايت او بايد ، و هر که حق ما را نشناخت حقی ندارد تحف العقول ، ص (471)
49.با نعمتها خوش همسايه باشيد ، که گريز پايند ، و از مردمی دور نشوند که باز آيند تحف العقول ، ص (472)
50.ابن سکيت به آن حضرت گفت : امروزه حجت بر مردم چيست ؟ در پاسخ فرمود : همان عقل است که به وسيله آن شناخته مي شود آن که راستگو است از طرف خدا و از او باور مي کند ، و آن که دروغگو است و او را دروغ مي شمارد ، ابن سکيت گفت : به خدا اين است پاسخ تحف العقول ، ص (473)
51.هرکس آفريدگار را به آفريده هايش تشبيه کند ، مشرک است و هرکس به خداوند چيزی نسبت دهد که خدا خود از آن نهی کرده است کافر است وسائل الشيعة ، ج 18، ص (557)
52.ايمان انجام واجبات و دوری از محرمات است ، ايمان عقيده به دل و اقرار به زبان و کردار با اعضاء تن است تحف العقول ، ص (444)
53.ريان از امام رضا عليه السلام پرسيد : نظرتان راجع به قرآن چيست ؟ امام فرمود : قرآن سخن خداست ، فقط از قرآن هدايت بجوييد و سراغ چيز ديگر نرويد که گمراه مي شويد بحار الانوار ، ج 92، ص (117)
54.امام رضا ( ع ) در ضمن تجليل از قرآن و اعجاز آن فرمودند : قرآن ريسمان محکم و بهترين راه به بهشت است ، قرآن انسان را از دوزخ نجات مي دهد ، قرآن به مرور زمان کهنه نمي شود ، سخنی هميشه تازه است زيرا برای زمان خاصی تنظيم نشده است ، قرآن راهنمای همه انسانها و حجت بر آنهاست ، هيچ اشکال و ايرادی به قرآن راه پيدا نمي کند ، قرآن از جانب خداوند حکيم فرود آمده است بحار الانوار ، ج 92، ص (14)
55.سليمان جعفری از امام رضا ( ع ) پرسيد : نظرتان درباره کار کردن براي دولت چيست ؟ امام فرمود : ای سليمان هرگونه همکاری با حکومت ( ظالم و غاصب ) به منزله کفر به خداست . نگاه کردن به چنين دولتمردانی گناه کبيره است و آدمی را مستحق دوزخ مي نمايد بحار الانوار ، ج 75، ص (374)
56.عبدالسلام هروی مي گويد : از امام رضا ( ع ) شنيدم مي فرمود : خدا رحمت کند کسی را که آرمان ما را زنده کند . گفتم : چگونه اين کار را بکند ؟ فرمود: آموزشهای ما را ياد بگيرد و به مردم بياموزد وسائل الشيعة ، ج 18، ص (102)
57.هرکس از خود حساب بکشد سود مي برد و هرکس از خود غافل شود زيان مي بيند ، و هرکس ( از آينده اش ) بيم داشته باشد به ايمنی دست مي يابد ، و هرکس از حوادث دنيا عبرت بگيرد بينش پيدا مي کند ، و هرکس بينش پيدا کند مسائل را مي فهمد و هرکس مسائل را بفهمد عالم است بحار الانوار ، ج 78، ص (352)
58.عجب درجاتی دارد : يکی اين که کردار بد بنده در نظرش خوش جلوه کند و آن را خوب بداند و پندارد کار خوبی کرده . يکی اين که بنده ای به خدا ايمان آورد و منت بر خدا نهد با اين که خدا را به او منت است در اين باره تحف العقول ، ص (468)
59.گر بهشت و جهنمی هم در کار نبود باز لازم بود به خاطر لطف و احسان خداوند مردم مظيع او باشند و نافرمانی نکنند بحار الانوار ، ج 71، ص (174)
60.خداوند سه چيز را به سه چيز ديگر مربوطکرده است و به طور جداگانه نمي پذيرد . نماز را با زکات ذکر کرده است ، هرکس نماز بخواند و زکات ندهد نمازش پذيرفته نيست . نيز شکر خود و شکر از والدين را با هم ذکر کرده است . از اين رو هرکس از والدين خود قدردانی نکند از خدا قدردانی نکرده است . نيز در قرآن سفارش به تقوا و سفارش به ارحام در کنار هم آمده است.بنابراين اگر کسی به خويشاوندانش رسيدگی و احسان ننمايد ، با تقوا محسوب نمي شود عيون اخبار الرضا ، ج 1 ، ص (258)
61.از حرص و حسادت بپرهيز که اين دو ، امتهای گذشته را نابود کرد ، و بخيل نباش که هيچ مؤمن و آزاده ای به آفت بخل مبتلا نمي شود . بخل مغاير با ايمان است بحار الانوار ، ج 78، ص (346)
62.احسان و اطعام به مردم ، و دادرسی از ستمديده، و رسيدگی به حاجتمندان از بالاترين صفات پسنديده است بحار الانوار ، ج 78، ص (357)
63.با مشروب خوار همنشينی و سلام و عليک نکن بحار الانوار ، ج 66، ص (491)
64.صدقه بده هرچند کم باشد ، زيرا هر کار کوچکی که صادقانه برای خدا انجام شود بزرگ است وسائل الشيعة ، ج 1 ، ص (87)
65.توبه کار به منزله کسی است که گناهی نکرده است بحار الانوار ، ج 6 ، ص (21)
66.بهترين مال آن است که صرف حفظ آبرو شود بحار الانوار ، ج 78، ص (352)
67.بهترين تعقل خودشناسی است بحار الانوار ، ج 78، ص (352)
68.راستی امامت زمام دين و نظام مسلمين و صلاح دنيا و عزت مؤمنان است،امام بنياد اسلام نامی ( افزون شو ) و فرع برازنده آن است ، بوسيله امام نماز و زکات و روزه و حج و جهاد درست مي شوند و خراج و صدقات فراوان مي گردند و حدود و احکام اجراء مي شوند و مرز و نواحی محفوظ مي ماند تحف العقول ، ص(462(
69.به خدا خوش گمان باشيد ، زيرا خدای عزوجل مي فرمايد : من نزد گمان بنده مؤمن خويشم ، اگر گمان او خوب است ، رفتار من خوب و اگر بد است ، رفتار من هم بد باشد اصول کافی ، ج 3 ، ص (116)
70.مرد عابد نباشد ، جز آن که خويشتن دار باشد ، و چون مردی که در بني اسرائيل خود را به عبادت وامي داشت ، تا پيش از آن ده سال خاموشی نمي گزيد ،عابد محسوب نمي شد اصول کافی ، ج 3 ، ص (172)
71.تواضع اين است که به مردم دهی آنچه را مي خواهی به تو دهند اصول کافی ، ج 3 ، ص (189)
72.عيسی بن مريم صلوات الله عليه به حواريين گفت : ای بنی اسرائيل ! بر آنچه از دنيا از دست شما رفت افسوس مخوريد ، چنانکه اهل دنيا چون به دنيای خود رسند ، بر دين از دست داده خود افسوس نخورند اصول کافی ، ج 3 ، ص (205)
73.کسی که جز به روزی زياد قناعت نکند ، جز عمل بسيار بسش نباشد ، و هرکه روزی اندک کفايتش کند ، عمل کند هم کافيش باشد اصول کافی ، ج 3 ، ص (207)
74.گاهی ، مردی که سه سال از عمرش باقی مانده صله رحم مي کند و خدا عمرش را 30سال قرار مي دهد و خدا هرچه خواهد مي کند اصول کافی ، ج 3 ، ص (221)
75.معمر بن خلاد گويد : به امام رضا ( ع ) عرض کردم:هرگاه پدر و مادرم مذهب حق را نشناسند دعايشان کنم ؟ فرمود : برای آنها دعا کن و از جانب آنها صدقه بده ، و اگر زنده باشند و مذهب حق را نشناسند با آنها مدارا کن ، زيرا رسول خدا ( ص ) فرمود : خدا مرا به رحمت فرستاده نه به بي مهری و نافرمانی اصول کافی ، ج 3 ، ص (232)
76.هرکس به مؤمنی گشايشی دهد ، خدا روز قيامت دلش را گشايش دهد . . اصول کافی ، ج 3 ، ص (286)
77.خدای عزوجل به يکی از پيغمبران وحی فرمود که : هرگاه اطاعت شوم راضي گردم و چون راضی شوم برکت دهم و برکت من بي پايان است ، هرگاه نافرمانی شوم خشم گيرم و چون خشم گيرم لعنت کنم و لعنت من تا هفت پشت برسد اصول کافی ، ج 3 ، ص (377)
78.هرگاه مردم به گناهان بي سابقه روی آورند به بلاهای بي سابقه گرفتار اصول کافی ، ج 3 ، ص (377)
79.مردم از کسی که با صراحت و صادقانه با آنها رفتار کند خوششان نمي آيد بحار الانوار ، ج 78، ص (357)
80.عده ای به دنبال ثروت هستند ولی به آن نمي رسند و عده ای به آن رسيده اند ولی قرار نمي گيرند و بيشتر مي طلبند بحار الانوار ، ج 78، ص (349)
81.وقتی آشکارا حرف حق مي شنويد خشمگين نشويد بحار الانوار ، ج 78، ص (347)
82.حريصانه به دنبال قضای حاجت حاجتمندان باشيد ، هيچ عملی بعد از واجبات بالاتر از شاد کردن مسلمان نيست بحار الانوار ، ج 78، ص (347)
83.نادان ، دوستانش را به زحمت مي اندازد بحار الانوار ، ج 78، ص (352)
84.مسلمان اگر شاد يا خشمگين شود از مسير حق منحرف نمي شود ، و اگر بر دشمن مسلط شود بيشتر از حقش مطالبه نمي کند بحار الانوار ، ج 78، ص (352)
85.فقط دو گروه راه قناعت پيش مي گيرند : عبادت کنندگانی که در پی پاداش آخرتند يا بزرگ منشانی که تحمل درخواست از مردمان پست را ندارند بحار الانوار ، ج 78، ص (357)
86.مرگ ، آفت آمال و آرزوهاست ، و لطف و احسان به مردم تا ابد براي انسان باقی مي ماند بحار الانوار ، ج 78، ص (357)
87.عاقل ، احسان به مردم را غنيمت مي شمارد ، و شخص توانا بايد فرصت را غنيمت شمارد و الا موقعيت از دست مي رود بحار الانوار ، ج 78، ص (357)
88.خسيس بودن آبروی انسان را از بين مي برد بحار الانوار ، ج 78، ص (358)
89.قلب انسان حالت خستگی و نشاط دارد ، وقتی در حال نشاط است مسائل را خوب مي فهمد و وقتی خسته است کند ذهن مي شود ، بنابراين وقتی نشاط دارد آنرا به کار بگيريد و وقتی خسته است آن را به حال خود بگذاريد بحار الانوار ، ج 78، ص (357)
90.هر هدفی را از راه آن تعقيب کنيد . هرکس اهدافش را از راه طبيعي تعقيب کند به لغزش دچار نميشود و بر فرض که بلغزد چاره جويی برايش ممکن است بحار الانوار ، ج 78، ص (356)
91.بهترين مال آن است که خرج آبرو و حيثيت انسان شود بحار الانوار ، ج 78، ص (355)
92.خود را با کار مداوم خسته نکنيد و برای خود تفريح و تنوع قرار دهيد ولي از کاری که در آن اسراف باشد يا شما را در اجتماع سبک کند پرهيز کنيد بحار الانوار ، ج 78، ص (346)
93.تواضع و فروتنی مراتبی دارد ، مرتبه ای از آن اين است که انسان موقعيت خود را بشناسد و بيش از آنچه شايستگی آن را دارد از کسی متوقع نباشد و با مردم به گونه ای معاشرت و رفتار نمايد که دوست دارد با او آنگونه رفتار شود و اگر کسی به او بدی نمود در مقابل خوبی کند ، خشم خود را فرو خورد و گذشت پيشه کند و اهل احسان و نيکی باشد بحار الانوار ، ج 78، ص (355)
94.بايد لطف و احسان قابل اعتنا باشد . نبايد چيز کم ارزشی را صدقه دهيم (در زمانی که عموم مردم تمکن نسبی دارند نبايد به خرما دادن بسنده کرد . ) بحار الانوار ، ج 78، ص (354)
95.کسی که محاسن و امتيازات زيادی داشته باشد مردم از او تعريف مي کنند ، و به تعريف خود نياز پيدا نمي کند بحار الانوار ، ج 78، ص (353)
96.هرکس به راهنمايی تو اعتنايی نکرد نگران مباش حوادث روزگار او را ادب خواهد کرد بحار الانوار ، ج 78، ص (353)
97.کسی که در پوشش نصيحت به تو از ديگری بدگويی مي کند ، به عاقبت بدي گرفتار خواهد شد بحار الانوار ، ج 78، ص (353)
98.هيچ چيزی زيانبارتر از خودپسندی نيست بحار الانوار ، ج 78، ص (348)
99.برنامه آموزش دين داشته باشيد در غير اين صورت باديه نشين و نادان محسوب مي شويد بحار الانوار ، ج 78، ص (346)
100.از فقر انديشه مکن که خسيس خواهی شد ، و در فکر عمر دراز مباش که باعث حرص به ماديات است
|